Wniosek o wizę kończy się decyzją, a jedną z możliwych decyzji jest odmowa wydania wizy. Ten tekst wyjaśnia, w jakich sytuacjach przepisy każą odmówić, jak dowiesz się o odmowie i jej powodach oraz co przewiduje polskie prawo, jeśli się z decyzją nie zgadzasz. Opisujemy przepisy, a nie wynik żadnej konkretnej sprawy: o wizie Schengen decyduje konsul.
Jakie decyzje może podjąć konsul
Jeżeli wniosek nie zostanie wycofany, podejmuje się decyzję o wydaniu wizy jednolitej, o wydaniu wizy o ograniczonej ważności terytorialnej, o wydaniu tranzytowej wizy lotniskowej albo o odmowie wydania wizy (art. 23 ust. 4 Kodeksu wizowego). Na decyzję przepis daje 15 dni kalendarzowych od dnia złożenia dopuszczalnego wniosku, a w indywidualnych przypadkach najwyżej 45 dni kalendarzowych (art. 23 ust. 1 i 2). O tym, kiedy złożyć wniosek, piszemy w osobnym tekście: kiedy złożyć wniosek o wizę Schengen.
Kiedy odmawia się wydania wizy
Kodeks wizowy nie mówi, że konsul „może” odmówić. Art. 32 ust. 1 zaczyna się od słów „odmawia się wydania wizy, jeżeli” i wylicza sytuacje, w których tak się dzieje. Poniżej znajdziesz je prostym językiem, w podziale na dwie grupy.
Powody dotyczące osoby ubiegającej się o wizę
- Dokument podróży: osoba przedstawia fałszywy, podrobiony lub przerobiony dokument podróży.
- Cel i warunki pobytu: osoba nie przedstawia potwierdzenia co do celów i warunków planowanego pobytu. Analogiczny powód dotyczy planowanego tranzytu lotniczego.
- Środki: brak dowodu na wystarczające środki utrzymania odpowiednie do długości planowanego pobytu oraz na środki pozwalające na powrót do państwa pochodzenia lub zamieszkania albo na tranzyt do państwa trzeciego. Ten sam skutek ma sytuacja, w której osoba nie jest w stanie zgodnie z prawem uzyskać takich środków.
- Limit pobytu: w bieżącym 180-dniowym okresie upłynęło już 90 dni pobytu osoby na terytorium państw członkowskich na podstawie wizy jednolitej lub wizy o ograniczonej ważności terytorialnej.
- Wpis w SIS: dokonano wpisu w SIS nakazującego odmówić pozwolenia na wjazd.
- Zagrożenie: osoba jest uważana za zagrażającą porządkowi publicznemu, bezpieczeństwu wewnętrznemu, zdrowiu publicznemu albo stosunkom międzynarodowym któregokolwiek z państw członkowskich. Przepis wskazuje zwłaszcza sytuację, gdy w krajowych bazach danych jest wpis, który z tych względów nakazywałby odmówić pozwolenia na wjazd.
- Ubezpieczenie: w przypadkach, gdy ma to zastosowanie, brak dowodu na posiadanie odpowiedniego, ważnego podróżnego ubezpieczenia medycznego.
Wątpliwości co do dokumentów i zamiaru wyjazdu
Druga grupa to poważne wątpliwości. Odmawia się wydania wizy także wtedy, gdy poważne wątpliwości budzi autentyczność dokumentów uzupełniających albo prawdziwość ich treści, wiarygodność oświadczeń lub zamiar opuszczenia terytorium państw członkowskich, zanim wygaśnie termin ważności wizy, o którą się ubiegasz (art. 32 ust. 1 lit. b).
Ubezpieczenie medyczne jako jedna z przesłanek
Wśród powodów odmowy jest brak dowodu na posiadanie odpowiedniego, ważnego podróżnego ubezpieczenia medycznego, gdy ma to zastosowanie (art. 32 ust. 1 lit. a ppkt vii). Jakie ma być to ubezpieczenie, mówi art. 15. Osoby ubiegające się o wizę jednolitą uprawniającą do jedno- lub dwukrotnego wjazdu potrzebują polisy na wydatki związane z powrotem do kraju z przyczyn zdrowotnych, z pilną pomocą medyczną, z nagłym pobytem w szpitalu albo ze śmiercią w czasie podróży (art. 15 ust. 1).
Art. 15 ust. 3 dodaje wymagania co do zasięgu, czasu i sumy: polisa ma działać we wszystkich państwach członkowskich przez cały planowany pobyt lub tranzyt, a jej suma to co najmniej 30 000 EUR. O wizach uprawniających do wielu wjazdów piszemy w tekście o wizie wielokrotnego wjazdu.
Jak dowiesz się o odmowie i jej powodach
O decyzji w sprawie odmowy oraz o powodach odmowy powiadamia się osobę ubiegającą się o wizę przy użyciu standardowego formularza z załącznika VI. Formularz jest w języku państwa członkowskiego, które podjęło ostateczną decyzję w sprawie wniosku, i w innym języku urzędowym instytucji Unii (art. 32 ust. 2 Kodeksu wizowego). Powody odmowy są więc podane w tym formularzu.
Państwa członkowskie udzielają też informacji o trybie postępowania w przypadku odwołania, jak określono w załączniku VI (art. 32 ust. 3). Informacje na temat odmowy wydania wizy wprowadza się do VIS (art. 32 ust. 5).
Prawo do odwołania i wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy
Kodeks wizowy mówi, że osobom, którym odmówiono wydania wizy, przysługuje prawo do odwołania się od decyzji. Postępowanie jest prowadzone przeciwko państwu członkowskiemu, które podjęło ostateczną decyzję, zgodnie z prawem krajowym tego państwa (art. 32 ust. 3). W Polsce ten tryb opisuje art. 76 ustawy o cudzoziemcach.
Od decyzji o odmowie wydania wizy Schengen lub wizy krajowej wydanej przez konsula przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przez ten organ. To samo dotyczy decyzji ministra właściwego do spraw zagranicznych (art. 76 ust. 1 pkt 1 i 1a). Sprawę rozpatruje więc ten sam organ, który odmówił, a nie wyższa instancja. Odwołanie do Komendanta Głównego Straży Granicznej przysługuje tylko od decyzji komendanta placówki Straży Granicznej (art. 76 ust. 1 pkt 2). Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie jest zatem skargą do sądu.
Terminy: 14 dni na wniosek i 14 dni na jego rozpatrzenie
- Złożenie wniosku: wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy składa się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji o odmowie wydania wizy (art. 76 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach).
- Rozpatrzenie wniosku: wniosek rozpatruje się w terminie 14 dni (art. 76 ust. 3).
Przepis mówi o dniach, a nie o dniach roboczych. Pierwszy termin biegnie od konkretnego zdarzenia: doręczenia decyzji. Dobrze jest zapisać datę doręczenia decyzji.
Co zawiera decyzja po rozpatrzeniu wniosku
Decyzję o utrzymaniu w mocy decyzji o odmowie wydania wizy po rozpatrzeniu wniosku wydaje się na formularzu (art. 76 ust. 4). Gdy chodzi o wizę Schengen, taka decyzja zawiera dodatkowo uzasadnienie, w którym wskazuje się istotne fakty odnoszące się do powodów odmowy. Zawiera też pouczenie o dopuszczalności i trybie wniesienia skargi do sądu administracyjnego (art. 76 ust. 5). O skardze do sądu ten poradnik nie mówi nic ponad to, co wynika z tego przepisu.
Najczęściej zadawane pytania
Czy 14 dni na wniosek to dni robocze?
Art. 76 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach mówi o 14 dniach od dnia doręczenia decyzji i nie wspomina o dniach roboczych. Ten sam termin dotyczy odmowy wydania wizy Schengen i wizy krajowej.
Czy wniosek o ponowne rozpatrzenie trafia do innego organu?
Nie. Gdy decyzję wydał konsul albo minister właściwy do spraw zagranicznych, sprawę ponownie rozpatruje ten sam organ. Inaczej jest tylko przy decyzji komendanta placówki Straży Granicznej: od niej przysługuje odwołanie do Komendanta Głównego Straży Granicznej.
W jakim języku jest formularz z odmową?
W języku państwa członkowskiego, które podjęło ostateczną decyzję w sprawie wniosku, oraz w innym języku urzędowym instytucji Unii (art. 32 ust. 2 Kodeksu wizowego).
Czy brak polisy może być powodem odmowy?
W przypadkach, gdy ma to zastosowanie, powodem odmowy jest brak dowodu na posiadanie odpowiedniego, ważnego podróżnego ubezpieczenia medycznego. Wymogi opisuje art. 15 Kodeksu wizowego, a szczegóły konkretnej polisy sprawdzisz w ogólnych warunkach ubezpieczenia albo u doradcy.
Czy po rozpatrzeniu wniosku można iść do sądu?
Decyzja utrzymująca w mocy odmowę wydania wizy Schengen zawiera pouczenie o dopuszczalności i trybie wniesienia skargi do sądu administracyjnego (art. 76 ust. 5 pkt 2). Tryb poznasz z tego pouczenia.
Jeśli planujesz wniosek o wizę jednolitą, wymagania wobec ubezpieczenia sprawdzisz na stronie o polisie do wizy Schengen. Składkę policzysz w kalkulatorze ubezpieczenia kosztów leczenia cudzoziemca. Masz pytania o zakres polisy? Porozmawiaj z doradcą, dzwoniąc pod 22 299 11 11, albo wejdź na stronę kontakt.
